سه شنبه , ۶ اسفند ۱۳۹۸
learning mofidtarinha.com
mofidtarinha.com

عوامل موثر در یادگیری دروس

عوامل موثر در یادگیری یادگیری

یادگیری

یادگیری ( ) learning discomfortیک فرایند است.
در هر فرایند عوامل و متغیرهایی در حال تعاملند.
نوع و شدت تعامل ، تغییرات گوناگونی را به دنبال می آورد.
بررسی همه عوامل موثر در فرایند تدریس ، امکان پذیر نیست.

چند تا از مهمترین اینعوامل که تاثیر آشکاری در روند یادگیری دارند عبارتند از:

او حتی اگر بعضی از جنبه های آمادگی را کسب نکرده باشد،یادگیری برایش خستگی آور و کسل کننده خواهد شد و چندان پیشرفتی نخواهدکرد.
مثلا در یادگیری نوشتن ، اعصاب و عضلات دست و انگشتان باید به قدر کافی رشد کرده و آمادگی داشته باشند.

آمادگی:

آمادگی در زمینه های مختلف متفاوت است.
ممکن است فرد از لحاظ عقلی آمادهباشد ولی از نظر عاطفی نسبت به امر مورد نظر فاقد احساس مطبوع باشد.
مثلا ترس از معلم احساس عدم امنیت ، دلهره ، اضطرابو پریشانی فکر ممکناست یادگیری را در زمینه مورد نظر مختل کند.
رشد و آمادگی ذهنی افراد نیز درفهم و یادگیری علوم مختلف متفاوت است.
مثلا ممکن است شاگردی در مرحلهایاز رشد خود آماده درک علوم تجربی باشد، ولی برای درک علوم اجتماعی هنوزآمادگی لازم را بدسن نیاورده باشد.
بنابراین ، معلم باید آمادگی هر یک از شاگردانخود را تدریس مواد درسی در نظر داشته باشد و فعالیتهای آموزشی خود رامتناسب با سطح آمادگی آنان عرضه کند.
هر چه فرد آمادگی بیشتری برای رفتار معینی داشته باشد،
برای انجام دادن رفتار، به محرک کمتری نیاز دارد.
مثلا خنداندن یک انسان خوشحال بسیار ساده تر ازخندان یک شخص غمگین است.
هر چه فرد آمادگی کمتری داشته باشد، تحرک بیشتری برای ایجاد آن رفتار لازم است.
تدریس و فعالیت معلم زمانی بیشترین تاثیررا در یادگیری خواهد داشت که شاگرد به آمادگی لازم رسیده باشد و در غیر اینصورت شاگرد همچون چراغی که فتیله آن پایین کشیده شده باشد،
هرگزبرافروخته نمی شود و چیزی نخواهد آموخت.

انگیزه و هدف یادگیری معلول انگیزههای متفاوتی است.

یکی از این انگیزهها که نقش مهمی درجریان ییادگیری میل و رغبت شاگرد به آموختن است.

رغبت هر کس است که نیروی فعالیت را افزایش میدهد.

برای اینکه شاگردان در ضمن یادگیری فعال بایدبه موضوعی که میخواهند قرا بگیرند علاقمند باشند.
برای ایجاد رغبت ، لازمنیست موضوعات درسی را به طور تصنعی جالب توجه نشان داد،
همینکه مطالب ومفاهیم درسی بر اساس نیاز شاگردان تنظیم شده باشد و مسائل اساسی وواقعی آنان را مطرح سازد و به آنان در برخورد با محیط کمک کند، رغبت آنانبرانگیخته خواهد شد.

یکی دیگر از عوامل ایجاد انگیزه ، هدف است.

هدف به فعالیت انسان و جهت ونیرو میدهد.
اگر انسانی در طول زندگی خود هدف قابل وصولی نداشته باشد،پویایی و حرکت خود را از دست خواهد داد.
هدف ارزشمند، فرد را به خواستن وطلب کردن وادار میکند.
در مدارس ، هدفهای تربیتی باید انعکاس از احتیاجات وتمایلات شاگردان باشد و بطور واضح بیان شود.

معلم و دانش آموز باید بدانند غرض از فعالیتهای آموزشی در یک مقطع زمانیخاص چیست.

تجارب گذشتهآموخته ها و تجارب گذشته شاگرد ساختشناختی وی را تشکیل میدهد.
آمادگی شاگرد در حد وسیعی تحت تاثیر تجارب گذشته اوست.
فرد زمانی میتواندمفاهیم و مسائل جدیدی را درک کند که مفهوم و مساله جدیدی باساختشناختی او مرتبط باشد.
در واقع ، فرآیند یادگیری همچون روند رشد است.
همچنان که رشد جریانی دائمی است، یعنی گذشته ، حال و آینده آنان با همارتباط دارد، یادگیری نیز جریانی است که تجارب گذشته پایه و اساس وضع فعلی آن را تشکیل میدهد
و آنچه فرد در آینده خواهد آموخت باید متناسب با تجارب اودر زمان حاضر باشد.

فرد وقتی مفهومی را واقعا می آموزد که پایه و ریشه در تجارب گذشتهاش داشته باشد.

اگر این ارتباط برقرار نشود، یادگیری به معنی خاص خود صورت نخواهدگرفت.
بنابراین معلم همواره باید فعالیتهای آموزشی را بر اساس تجارب گذشته شاگردان و متناسب با ساخت شناختی آنان طراحی و اجرا کند.
توجه به این امرشرط اساسی موفقیت در کارها تربیتی است.
علم آگاه در فعالیتهای آموزشیو پرورشی ابتدا زمینه ها و تجارب گذشته شاگرد را بررسی میکند،
توان او را برایدرک و هم مسئله جدیدی می سنجد و مفاهیم جدید را با توجه به سطح دانش اوارائه میدهد.
مثلا اگر معلم ریاضی در تدریس مفهوم تازه ، زمینه های قبلی شاگردان را به دست فراموشی بسپارد و آموزش خود را بدون توجه به مطالب ودانش قبلی آنان در این زمینه آغاز کند، هرگز موفق نخواهد بود.
البته ممکن است در اینجا سوال مطرح شود که با توجه به اینکه تجارب گذشتهشاگردان یک کلاس ،
دلیل تفاوت در شکوفایی استعداد ، محیط خانواده و سطح تربیت والدین یکسان نیست.
چگونه ممکن است معلم روش تدریس خود رامتناسب با تجارب همه شاگردان انتخاب کند.
اگر چه چنین امری کار آسانی نیست،
اختلاف سطح دانش آموزان را میتوان از طریق آموزش ترمیمی یافعالیتهای متنوع دیگر که به حل این مسئله کمک میکند، از میان برد.
موقعیت و محیط یادگیریموقعیت و محیط یادگیری از عوامل بسیار موثر در یادگیری است.

محیط مانند نور ،هوا ، تجهیزات و امکانات آموزشی.

طبیعی است هر چه امکانات آموزشی ،کتابخانه و منابع مختلف علمی مناسبتر و بیشتر باشد،
یادگیری شاگردان درمقایسه با یادگیری شاگردان مدرسهای که دارای فضی مناسب نیست و در آن جزکتاب درسی منابع دیگری یافت نمی شود بسیار متفاوت خواهد بود.
محیط ممکن است عاطفی باشد.

رابطه معلم و شاگرد ، رابطه شاگردان با هم ،رابطه والدین با هم و نگرش والدین و مربیان در زمینه تربیت کودکان ، همگیمیتواند در میزان یادگیری شاگردان موثر باشد.

موقعیت آموزش منظم همراه بامحبت و احترام متقابل ، نسبت به محیطهای خشک و تهی از عواطف ، تاثیربیشتری در یادگیری احترام متقابل ، نسبت به محیطهای خشک و تهی از عواطف، تاثیر بیشتری در یادگیری خواهد داشت.
عاطفه به عنوان یک عامل بسیار موثرمیتواند در جریان یادگیری عمل کند.
عواملی نظیر عدم امنیت ، ترس ، اضطراب ، نومیدی ، شک و تردید میتوانند درفعالیتهای آموزشی از همه امکانات یاد شده برخوردار باشد،
شاگرد را بهکنجکاوی و تلاش برای یادگیری و حل مسائل ذهنی خود واردار می سازد.
البته محیط و موقعیت تلاش برای یادگیری و حل مسائل ذهنی خود وادار می سازد.
البته محیط و موقعیت یادگیری باید متناسب با آمادگی ، استعداد ، نیاز و گرایش شاگردان باشد.
اگر مجموعه عوامل موجود در محیط برای شاگرد برانگیزنده و قابل درک نباشد،
مسالهای در ذهن او ایجاد نخواهد شد یا در صورت وجود مساله ، شاگرد تواناییح ن را نخواهد داشت.

روش تدریس معلم در کنار شرایط و امکانات آموزشی نیرویی انسانی و بویژه معلم ،
از مهمترین عوامل تشکیل دهنده محیطهای آموزشی است.

تاثیر موقعیت و امکانات مناسب بر هیچ فردی پوشیده نیست.

اما امکانات و تجهیزات بدون وجود معلم کارایی لازم رانخواهد داشت.
معلم با شناخت امکانات به تجهیز مناسب محیط آموزشی می پردازد.
محیط و امکانات آموزشی را سازماندهی میکند، موقعیت آموزشی مناسب را بوجود میآورد و با شناخت استعداد ،
علایق و توانایی شاگردان ، آنان رادر طریق صحیح یادگیری هدایت میکند.

البته چنین نقشی به دانش و اعتقادات معلم بستگی دارد.

اگر چه کنجکاوی وارضای آن را بدیهی ترین احتیاجات شاگردان است.
زیرا شاگرد که همواره علاقمند به فکر کردن است.
در بررسی عوامل مختلف بایدفرصت حرکت و جنبش داشته باشد تا بتواند به هدفهای آموزشی برسد.
یادگیری بدون تلاش و فعالیت و تعامل با محیط صورت نخواهد گرفت.
کسی که میخواهد یاد بگیرد باید فعالیتی متناسب با علایق و توان خود داشته باشد.
mofidtarinha.com
مفیدترینها
با چنین روشی ، شاگرد نه فقط حقایق علمی را فرا میگیرد.
بلکه با روشهای علمی کسب معرفت نیز آشنا خواهد شد،
طرز کار را با منابع مختلف و نحوه استفاده از مطالب درسی برای حل مساله را خواهد آموخت و در آیند یادگیریِ،
ابتکار و خلاقیت خود را به کار خواهد انداخت.
توجه کل به جای جزطرفداران مکتب گشتالت معتقدند کل ،
اجزا را در یک طرح و زمینه قرار میدهد وارتباط آنها را روشن می سازد.
به نظر ایشان ، اجزا به تنهایی بی معنی و نامفهوم هستند ولی وقتی در یک طرح زمینه قرار بگیرند، معنی و مفهوم آنها روش نمیشود.
طرح یا کل قابل انتقال و تعمیم است، اما اجزا و کیفیت خالص آنها این خصوصیت را ندارد طرح یا کل ، عناصر را مشخص می سازد و آنها را در یک زمینه خالص به هم ارتباط میدهد.
مطالعه فرایند یادگیری نشان خواهد داد که حرکت از کل به جز روند یادگیری را بهتر و فهم مطالب را آسانتر میکند.

اجزا به تنهایی بی معنی و نامربوط هستند و درطرح و کل ، معنی پیدا میکنند.

البته کل معادل مجموع اجزا نیست و بررسی تک تک اجزا و روی هم قرار دادن آنها سبب تصور کل نمیشود.
کل عبارت است ازنحوه ارتباط و پیوند اجزا با هم و تا این ارتباط مشخص نشود،
اجزا قابل فهم نیستند.
در جریان تدریس ، معلم باید در حد امکان ، ابتدا مطالب درسی را به صورت کل مطرح کند و ارتباط اجزا با کل را مشخص سازد و پس از آن به بررسی و تحلیل اجزابپردازد.
مطالعه جزئیات بدون در نظر گرفتن رابطه آنها با هم و همچنین رابطه آنها باکل ،
موجب پریشانی فکر خواهد شد، در حالی که مطالعه از کل به جز با مشخص کردن روابط جز با کل ،
قدرت تحلیلی در فراگیران می دهد و درنتیجه یادگیری معنی دار میشود.
به عبارت دیگر ، حفظ و فکر و تکرار ، جای خود رابه فهم و اندیشه میدهد.

سوال های مهم

تمرین و تکراربرای بسیاری از دست اندرکاران آموزش و پرورش، هنوز این سوالها مطرح است:

تمرین و تکرار چه نقشی در فرآیند یادگیری دارد؟

آیا پیشرفت یادگیری مستقیماتابع تکرار است؟

اگر چنین نیست، شرایط تمرین و تکرارچیست؟

مساعدترینموقعیت برای تمرین کدام است؟

تکالیف تکراری مدارس میتواند برای شاگردانمفید باشد یا نه؟

در پاسخ به سوالات مطرح شده باید گفت: تاثیر تمرین و تکرار در کل فرآیند یادگیری و حیطه های مختلف آن بویژه در حیطه روانی حرکتی ، انکار ناپذیر است.
همه این ضرب المثل قدیمی در کار نیکو کردن از پر کردن است،را شنیده اند و واقفند که بازی روی یخ یا رانندگی فقط در نتیجه تمرین و تکرار یاد گرفته میشود.
چنانکه آزمایشهای متعددنشان داده است، اجرای تمرین در زمان غیر متمرکز ،
اثر یادگیری بیشتری نسبت به اجرای تمرین در زمان متمرکز دارد.
مثلا شاگرد موضوع مورد یادگیری را در دوتمرین بیست دقیقه ای ، زودتر از یک تمرین چهل دقیقه ای یاد میگیرد.
از همین رو، تمرین و تکرار موثر باید شرایط و ویژگی خاصی داشته باشد،

از جمله اینکه باید منظم و مرتب و طول دورههای آن مناسب باشد و در شرایط واقعی و طبیعی انجام پذیرد.

اگر شاگرد در اوضاع و احوال ساختگی و غیر طبیعی تمرین کند، مطلع شود.
زیرااطلاع از پیشرفت ، او را به کوشش وا می دارد.
تمرین نباید بیش از حد طولانی وخستگیآور باشد.
هر گاه عملی به طور سریع و متوالی تکرار شود ، اغلب موجب کاهش کارایی تمرین میشود.
به این معنی که شخص در انجام دادن آن عمل به تدریج کندتر و ضعیف تر میشود، تا اینکه سرانجام از انجام دادن آن سرباز میزند.
درواقع خستگی یادگیری را کاهش میدهد.
شاید این مطالب برای شما مناسب باشد. به انتخاب سردبیر.

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

خواص برنج

خواص برنج

برنج چیست؟ برنج گیاهی است یکسله که ارتفاع آن تا ۱/۵ متر میرسد ودر مناطق …

طرز تهیه دمنوش لیمو و دم نوش به لیمو

طرز تهیه دمنوش لیمو ترش برای تهیه دمنوش لیمو پوست لیمو را در یک ظرف …

آموزش تهیه قیمه نثار

مواد مورد نیاز برنج/سه پیمانه زعفران دم کرده/ یک قاشق سوپ خوری پودر هل/یک قاشق …

ویروس کرونا، منشا و راه های پیشگیری

ویروس کرونا   کروناویروس‌ها (نام علمی: Coronaviruses)، خانواده بزرگی از ویروس‌ها هستند که از ویروس …

آیا خود آموزی بهتر است یا تحصیل رسمی؟

آیا خود آموزی بهتر است یا تحصیل رسمی؟ اگر شما بر سر دو راهی خود …

خود آموزی در مفیدترینها

خود آموزی یا همان self-study

خود آموزی چیست؟ اهمیت خودآموزی: این روش باعث می‌شود که از اشتباهات قبلی خود درس بگیریم و دیگر آن‌ها را تکرار نکنیم و بیش‌تر تکیه بر نقاط قوت خود داشته باشیم. ابزار مورد نیاز برای خودآموزی: مهم‌ترین وسیله و ابزار برای عملی کردن این روش کتاب خودآموزی است. کتاب خودآموزی: درواقع نویسنده‌ی این کتاب خودتان هستید. این کتاب به شما کمک خواهد کرد تا خودتان را بهتر بشناسید. این کتاب به شما کمک خواهد کرد تا خودتان را بیش‌تر باور کنید و آن گاه به طور مستمر پیشرفت کنید و آینده‌ای زیبا را برای خود در آزمون‌های کانون بسازید. سه نوع سؤال را به تشخیص خودتان انتخاب کنید: 1ـ یادگیری ناقص 2ـ بدون پاسخ 3ـ سؤال مهمی که درست پاسخ داده‌‌اید

در مورد بیماری هاشیموتو چه می دانید؟ برنامه غذایی و درمان

هاشیموتو: تیروئیدیت هاشیموتو نوعی التهاب مزمن تیروئید است که به علت نوعی بیماری خودایمنی به …

یادگیری چیست؟

معنی یادگیری. روان شناسان در تعریف یادگیری به سه فرایند اشاره می کنند: اول، یادگیری …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *