شنبه , ۱۶ فروردین ۱۳۹۹

روانشناسی یادگیری

روانشناسی یادگیری

قبل از هرچیزی به شما پیشنهاد می کنم مقاله مطالعه را نیز بخونید.
مفیدترینها
روش های نوین مطالعه
MOFIDTARINHA

در روانشناسی یادگیری

در روانشناسی یادگیری یعنی چه برای یادگیری تعریفهای گوناگونی کرده اند که مورد قبول همه روان شناسان نیست.

اما برخی از آنها مانند تعریف زیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته اند: یادگیری فرآیند یا فعل و انعفالی است که بر اثر تمرین،

دگرگونیهای تدریجی و نسبتا پایداری را در رفتار موجود زنده پدید می آورد.

منظور از نسبتا پایدار این است که تغییر در رفتار باید کم و بیش جنبه دائمی داشته باشد.

به این جهت هر تغییری، به ویژه تغییرات موقتی را که در نتیجه خستگی، دارو و عوامل انگیزشی به وجود آمده باشند،

نمی توان یادگیری نامید. همچنین اصطلاح بر  اثر تمرین بیانگر این معنی است که تغییرات ناشی از رشد طبیعی بدن،

بیماری، محرکها و مانند اینها را نمی توان از نوع یادگیری دانست.

اصطلاح تمرین در این تعریف نه تنها شامل برنامه های رسمی آموزشی، بلکه در بر گیرنده تجربه های اتفاقی مانند سوختن دهان به وسیله چای داغ و شعله ور شدن بنزین نیز هست.

بنابراین یادگیری فرآیندی است که در رفتار افراد دگرگونیهایی به وجود می آورد.

این فرآیند مانند ادراک کردن و تجربه های حسی و عینی به طور مستقیم محسوس و مشهود نیست بلکه از دگرگونیهای رفتاری برداشت و استنتاج می شود.

وقتی سگی به کودکی در جلو خانه ای حمله می کند آن کودک می آموزد که دیگر از آن کوچه یا از جلو آن خانه عبور نکند.

این حالت امتناع دلیل بر یادگیری اوست. یادگیری ممکن است در جهت سازندگی جامعه و سازگاری با آن باشد و یا به عکس در مسیر خلاف آن به کار افتد.

مورد نخست را یادگیری مثبت و دومی را منفی می خوانند.

در یادگیری چه مثبت و چه منفی اصل بر این است که فرد توانمند و کارآمد بار آید.

به طور کلی هدف فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، دینی و اخلاقی تربیت  افراد به سوی سازندگی، سازگاری، همکاری، نیکوکاری و پرهیزکاری است.

۴۵روش یادگیری

  • هنگام مطالعه پای خود را حرکت دهید.

  • ۱در طول مطالعه و نشستن در یک مکان برای مدت طولانی، پای خود را هر چند وقت یک‌بار به سمت بالا و پایین تکان دهید. این کار موجب افزایش جریان خون شده و یادگیری و تمرکز را افزایش می‌دهد.

  • ۲- برای فکر کردن غذا بخورید.خوردن صبحانه بسیار ضروری است زیرا پروتئین مغز را تامین می‌کند. کمبود پروتئین برای مغز باعث سردرد می‌شود.

  • ۳- ناهار سبکی بخورید.ناهار سنگین باعث خواب آلودگی می‌شود اگر بعد از ناهار فرصت خوابیدن ندارید، سعی کنید ناهار سبکی انتخاب کنید.

    ۴- از داروهای تقویت حافظه استفاده کنید.

    داروی گیاهی ژینکگو بیلوبا – که باعث افزایش جریان خون در مغز می‌شود – بدون عوارض جانبی در بازار موجود است.

    تعادل

    ۵- از اضطراب و افسردگی به دور باشید.

    استرس و ناراحتی باعث کاهش یادآوری اطلاعات می‌شود و از این رو کاهش قدرت یادگیری می‌شود. گاهی اتاق روشن‌تر و خوردن غذاهای طبیعی بیش‌تر باعث افزایش شادابی و آرامش می‌شود.

    ۶- برای ارائه‌ی ایده‌ی جدید بخوابید!

    ۷- بین مطالعه استراحت کنید.

    تغییر وضعیت روحی و جسمی باعث مشخص شدن استرس‌هایی می‌شود که در حال مطالعه بر ما حکمفرما شده‌اند و ما از آن‌ها بی‌خبریم. مطالعه همراه با استراحت‌های هرچند کوتاه بسیار مفیدتر از مطالعه‌ی طولانی بی‌وقفه است. برای این منظور، به ازای هر ۹۰ دقیقه مطالعه، ۲۰ دقیقه استراحت داشته باشید.

    ۸- حین مطالعه در فواصلی پیاده‌روی هم داشته باشید.

    پیاده‌روی و قدم زدن هر چند کوتاه باعث تغییر تمرکز ذهن شده و به ذهن مجال بازآوری مطالب و خلاقیت را می‌دهد.

    ۹- موضوع مورد تمرکز خود را تغییر دهید.

    گاهی که فرصت کافی برای استراحت و تجدید قوا ندارید، می‌توانید نقطه‌ی تمرکز خود را از یک موضوع خاص به موضوعی که با آن آشناتر هستید تغییر دهید.

    تمرکز و خط فکری

    ۱۰- موضوع مورد تمرکز خود را تغییر دهید (۲).

    ۳ راه مختلف برای یادگیری وجود دارد: دیداری، شنیداری و حرکتی. اگر در یکی از آنها موفق نیستید، دیگر راه‌ها را امتحان کنید.

    ۱۱- پیاده‌روی همراه با مدیتیشن.

    پیاده‌روی که در قسمت قبل توضیح داده شد، اگر همراه با مدیتیشن باشد بسیار مفید است.

    ۱۲- تمرکز کنید و خودتان را در مطالعه غرق کنید.

    حین مطالعه، از تماشای تلویزیون و نگرانی در مورد کارهای دیگر پرهیز کنید. نگرانی مانع دریافت اطلاعات و ایده‌ها می‌شود.

    ۱۳- اگر علاقه‌ای به انجام مدیتیشن ندارید، چراغ‌ها رو خاموش کرده و وسط اتاق تاریک خود بنشینید.

    این کار به تمرکز شما می‌افزاید.

    ۱۴- دوش بگیرید. دوش و حمام کردن به یادگیری کمک می‌کند.

    این کارها ذهن شما رو برای دریافت ایده‌های هوشمندانه آماده‌تر می‌کند.

    ۱۵- به موسیقی گوش دهید.

    اگر مطلبی را حین گوش کردن به قطعه‌ای از موسیقی خاص یاد بگیرید،‌ بعدها، گوش‌کردن و یا مرورکردن ذهنی آن قطعه به یادآوری مطلب کمک شایانی می‌کند.

    ۱۶- تندخوانی کنید.

    خیلی‌ها عقیده دارند که تندخوانی باعث از قلم افتادن مطالب مهم شود. واقعیت این است که تندخوانی باعث فیلتر شدن مطالب بی ربط و فرعی شده و به درک ایده‌های اصلی نوشتار کمک می‌کند. کندخوانی فقط برای مطالب جدید و تخصصی پیشنهاد می‌شود.

    ۱۷- از علامت‌ها و نمادها برای حفظ‌کردن مطالب استفاده کنید.

    ترفندهای زیادی برای به خاطر سپردن اطلاعات حفظی وجود دارد. علامت‌های اختصاری و شکل‌های نمادین نمونه‌هایی از این ترفند‌ها هستند.

    تکنیک دیداری

    ۱۸- تصویری از مطلب مورد مطالعه داشته باشید.

    هر تصویر می‌تواند بیان‌کننده‌ی مطالبی است. طرحی از چیزی که می‌خواهید یاد بگیرید، داشته باشید. این کار موجب داشتن هدفی مشخص در ذهن شما شده که خود باعث حرکت به سمت آن هدف می‌گردد.

    ۱۹- از درخت حافظه استفاده کنید.

    استفاده از درخت حافظه هم به خلاصه کردن و هم به درک ارتباط درونی مطالب کمک می‌کند.

    ۲۰- از سمبل و نمادها استفاده کنید.

    استفاده از سمبل و نمادها باعث خلاصه‌برداری سریعتر و یادگیری موثرتر می‌شود.

    ۲۱- از نقشه‌ی اطلاعاتی بهره ببرید.

    وقتی اطلاعات دارای طرح درونی (Information Design) است،‌ از آن استفاده کنید طوری که اطلاعات را به وضوح بیان کند. نقشه‌ی اطلاعاتی هنر و دانش آماده کردن اطلاعات است طوری که بیشترین بازدهی و کاربرد را داشته باشد.

    ۲۲- از روش‌های یادگیری دیداری استفاده کنید.

    ۲۳- مراحل یادگیری یک موضوع را مشخص کنید. فراگیری یک مطلب نیاز به دریافت اطلاعات با ترتیبی مشخص دارد. سازمان‌دهی تفکر بر روی آن چیزی که باید انجام شود روشی موثر برای آمادگی یادگیری مطالب جدید یا پاسخگویی به سؤالات است.

    تکنیک گفتاری و شنیداری

    ۲۴- از روش‌های ایجاد انگیزه استفاده کنید.

    از بازی‌ها و کلمه‌های بی‌معنی موزون استفاده کنید. این امر باعث انعطاف فضای یادگیری و یادگیری بیشتر می‌شود .

    ۲۵- با گوش کردن به نظرات دیگران در درون گروه مطالعه به دنبال فکر بکر باشید.

    ۲۶- در خواب به فایل صوتی گوش کنید.

    قسمتی از مطلبی که می‌خواهید فرا گیرید را ضبط و هنگام خواب زیر متکای خود قرار داده و به آن گوش دهید. این روش برای یادگیری زبان خیلی موثر است.

    ۲۷- بخندید.

    خنده باعث آرامش می‌شود و تن آرام مطالب را بهتر فرامی‌گیرد.

    تکنیک های حرکتی

    ۲۸- نوشتن از تایپ کردن مفیدتر است!

    نوشتن با قلم باعث تحریک ایده‌های جدید می‌شود. گرفتن و حرکت دادن قلم نقاط حساسی از دست را ماساژ داده و موجب ایده‌های جدید می‌شود.

    ۲۹- همیشه یک دفتر یادداشت همراه داشته باشید.

    بعضی ایده‌ها و پاسخ‌ها – که گاهی بسیار ارزشمند هستند- در مواقعی به ذهن می‌آیند که مشغول مطالعه نیستیم. تا حد امکان باید آن‌ها را ثبت کرد زیرا معمولا فقط یکبار به سراغ ما می‌آیند.

    ۳۰- مجله‌ی شخصی برای خود درست کنید.

    فرق مجله با دفتر یادداشت این است که شما می‌توانید با کمک ذهن خلاق خود، نقاشی، تصاویر، جداول و درخت حافظه را به مجله اضافه کنید که کمکی است در جهت به خاطر سپردن بهتر اطلاعات.

    ۳۱- از برچسب‌های رنگی برای طبقه‌بندی دفتر یادداشت و مجله‌ی خود استفاده کنید.

    استفاده از برچسب رنگی رجوع به مطالب را آسان‌تر می‌کند.

    ۳۲- از یادداشت‌های پایانی استفاده کنید.

    بعد از پاراگراف‌های کتاب، نظر شخصی خود را درج کنید.

    تکنیک هایی برای انگیزه پیدا کردن

    ۳۳- به خود نمره بدهید.

    اگر شما ذهنتان را روی نتیجه‌‌ی مورد نظر متمرکز کنید ایده‌های بهتر را شناسایی خواهید کرد. یکی از معمول‌ترین و قابل دسترس‌ترین انگیزه‌ها گرفتن نمره‌ی بهتر است.

    ۳۴- انگیزه‌ی خودتان را مشخص کنید.

    اگر ندانید به چه علت می‌خواهید چیزی بیاموزید، حواس پرتی به سراغتان خواهد آمد.

    ۳۵- هدفتان را مشخص کنید.

    طبق گفته‌ا‌ی معروف: ذهن، هر آنچه را که درک کند می‌تواند به دست ‌آورد. به هر چه فکر می‌کنید لازم است خود را مجهز کنید.

    ۳۶- مثبت اندیش باشید.

    بعد از مشخص کردن اهداف خود باید امیدوار باشید که توانایی لازم را دارید به آنچه می‌خواهید دست یابید.

    ۳۷- برنامه‌ریزی کنید (۲).

    یادگیری فقط یک جنبه از کارهای روزمره زندگی است. باید ساعاتی که امکان یادگیری وجود ندارد را شناسایی کرده تا بتوانید کارهای دیگر را در آن زمان‌ها انجام داد.

    ۳۸- هر مهارتی را می‌توان یاد گرفت.

    به استثنای بعضی محدودیت‌های جسمی هر مهارتی را که افراد خبره آموخته‌اند شما هم می‌توانید یاد بگیرید؛ فقط شاید وقت و انرژی بیشتری باید صرف کنید.

    ۳۹- خود را برای آموختن آماده کنید.

    برای یادگیری فقط مثبت اندیشی کافی نیست. در زندگی امروزه با وجود موضوعات مختف، هنگام یادگیری می‌بایست بقیه‌ی موضوعات را فراموش کرد و الا یادگیری تبدیل به تجربه‌ای کسل کننده می‌شود.

    ۴۰- مواظب وقت مطالعه‌ی خود باشید.

    اگر شما دوستانی دارید که ممکن است خواسته یا نا خواسته شما را از پرداختن به مطالعه یا یادگیری باز دارند با به‌کار بردن ترفند و سیاست (البته به طوری که از شما نرنجند) پیشنهاد آنها را مثلا برای رفتن به سینما رد کنید.

    ۴۱- خود را محدود کنید.

    گاهی آزادی و راحتی زیاد باعث هرج و مرج می‌شود. برای یادگیری بهتر مطالب، فرجه‌ی زمانی مشخص کنید. داشتن چارچوب برای انجام کارها باعث نتیجه‌گیری بهتر و سریعتر می‌شود.

    تکنیک های  تکمیلی

    ۴۲- تا آنجا که می‌توانید مطالعه کنید.

    ۴۳- زبان خارجی بیاموزید.

    یادگیری زبان‌های بیشتر ما را با افق‌های بیشتری آشنا کرده و بیان بعضی مفاهیم را برای ما آسان‌تر می‌کند. همچنین گاهی درک کامل یک مطلب فقط در زبان اصلی میسر است.

    ۴۴- یاد بگیرید که چگونه یاد بگیرید.

    روش‌های مختلف یادگیری را امتحان کنید تا به آنچه مطلوب شماست برسید (در مطالب بعدی به معرفی و شرح این روش‌ها خواهیم پرداخت).

    ۴۵- بهتر است مشخص شود که چه چیزهایی را می‌دانید و چه چیزهایی را نمی‌دانید.

    در مورد یک موضوع ابتدا مشخص کنید چه اطلاعاتی از قبل دارید؛ بعد مشخص کنید چه مطالبی را نمی‌دانید و می‌خواهید بدانید.

تفاوت حفظ کردن و یادگرفتن

 

 

بسیاری از دوستانتان  را می‌بینید که در کلاس یا مدرسه و اطرافتان نمره‌های خوب می‌گیرند

و همیشه از بقیه جلوتر هستند و اکثر سوالات امتحان را بلدند!

می دانید چرا ؟

چون فهمیده‌اند که قبل از امتحان چطور درس بخوانند که مطالب در ذهنشان بماند

و به راحتی در جلسه آزمون آنها را به خاطر آورند.

اما خوب در بسیاری موارد معمولاً بعد از امتحان همه مطالب را فراموش می‌کنند!!

این روش درس خواندن، حفظ کردناست نه یاد گرفتن. بله،

یاد گرفتن با حفظ کردن تفاوت‌های زیادی دارند که در این مطلب با ابعادی از آن آشنا می شویم.

 

مثال اول

مثلا فرض کنید شما راه رفتن را حفظ می‌کردید!!

و بعد از چند روز که مثلا در بیمارستان بودید، فراموشتان میشد!

و می‌بایست از اول آن را حفظ می‌کردید، ولی چنین نیست و ما راه رفتن را یادگرفته‌ایم

و اگر چند ماه هم در بیمارستان و بی تحرک باشیم باز راه رفتن را فراموش نخواهیم کرد…

حفظ کردن یک مفهوم، یعنی سپردن آن به حافظه که از راه‌های مختلفی مثل فلش‌کارت‌ها برای حفظ کردن لغات جدید انجام میشه.

طوریکه لغات در یک سمت کارت و معنی آن پشت کار نوشته شود

و آنها را طوری می‌خوانید که بتوانید روز بعد در امتحان آنها را به خاطر داشته باشید.

کاملا قبول دارم، فرق بین این دو مسئله شاید در این لحظه خیلی مشخص نباشد یا شاید به نظرتان فرق خیلی بزرگی به نظر نیاید.

یادگیری مفاهیم به ما کمک می‌کند بین موارد و مسائلی که مثلا در کلاس درس یاد گرفته‌ایم

ارتباط ایجاد کنیم و وقتی که از کلاس بیرون می‌رویم از آنها استفاده کنیم.

در واقع از قوانین ساخت و زیرساخت پیروی کنیم،

همان قوانینی که بر طبق آن هر ساخت ذهنی ( مطلبی که می‌آموزیم) بر اساس یک ساخت قبلی در ذهن یادگرفته می شود .

اگر ما زیر ساختی برای یادگیری مطلبی نداشته باشیم یا آن را به زودی فراموش می کنیم ( یعنی آن را حفظ کرده‌ایم)

و یا اصلا چیزی از آن نخواهیم فهمید.

اینجا باید بگویم برای واضحتر شدن مطلب، مثالی میزنم!

 

 مثال دوم:

همین “مثال زدن” نمونه‌ی بارزی از کارکردهای ساخت ذهنی در یادگیری بهتر مفهوم است.

یعنی برای اینکه مطلب جدیدی را برای شما بهتر معرفی کنم،

از یک موضوع آشنا که در ذهن شما وجود دارد استفاده می‌کنم و آن را برایتان توضیح می دهم.

فکر می کنم به خوبی با مفهوم یادگیری ارتباط برقرار کردید وگرنه هم که باید برگردید به یادگیری در سال های اول دبستان….

( الف / ب / پ / ت / د … و سپس می آموزیم “ب+ا” میشود با و دو “با” در کنار هم مفهوم “بابا” را می‌سازد و …)

اما حفظ کردن هم ذاتاً بد نیست.

دانستن یک چیز همیشه بهتر از ندانستن آن است.

ضمن اینکه برخی مطالب واقعا نیاز به حفظ کردن دارند،

به طور مثال در درس شیمی شامل مباحثی می‌شود که نیاز به حفظ کردن دارد.

اما از نگاهی دیگر، چیزی که یادگیری را از حفظ کردن متمایز می‌کند، معنا و مفهوم است.

 

 

می‌توان گفت یادگرفتن به دردبخورتر است.

اینکه واقعیت‌های مختلف را به هم وصل کرده و به شما یک مفهوم کلی می‌دهد،

درحالی که حفظ کردن یک مطلب فقط به شما می‌گوید که آن واقعیت صحیح است و نه هیچ چیز دیگر!

یعنی اگر جزئیات کوچکی را درمورد آن واقعیت تغییر دهیم دیگر معنایی نخواهد داشت.

همین مشکل در آزمونهایی مانند کنکور همیشه گریبانگیر دانش‌آموزانی می‌شود که مطلبی را حفظ کرده‌اند

و در جلسه‌ی آزمون به بسیاری سوالات که تغییرات اندکی کرده‌اند و یا دو مفهوم با هم آمیخته شدند، نمی‌توانند پاسخ صحیح بدهند.

در گفت گو با این دانش آموزان همیشه ادعا دارند که سوالات همان مطلب را در آزمون آزمایشی توانسته اند پاسخگو باشند!

و هیچگاه پارامتر زمان مطالعه و آزمون آزمایشی ( دو هفته بعد ) و زمان کنکور ( ۶ یا ۸ ماه بعد) را در نظر نمی گیرند

و به پاسخ گویی های شانسی هیچ اشاره‌ای نمی‌کنند، و قبول ندارند شانس همیشه یار آدم نمی باشد…

امیدوارم با مطالعه این موارد تا حدودی تمایزی بین نحوه خواندن دروس قائل بشید و دروسی که لازم است زمان بگذارید،

درک کنید و یادگیری و فهمشان را افزایش دهید

و مباحثی که لازم است حفظ کنید تا ملکه ذهن شود، نیز حفظ کنید و زمان تان را به اشتباه اتلاف نکنید.

 

mofidtarinha.com


پایان

منبع:mofidtarinha.com

 

درباره ی admin

مطلب پیشنهادی

وعده‌ غذایی ، رژیم غذایی ، کاهش اشتها ، رژیم سخت غذایی ، هضم غذا ، راههای کاهش وزن ، تغذیه سالم ، رژیم چاقی ، فشار خون ، رژیم لاغری

تغذیه سالم

تغذیه سالم تغذیه سالم+مواد تغذیه ناسالم نقش تغذیه سالم در سلامتی و رشد بدن  رشد …

کاهش استرس کنکور

علائم و نشانه های استرس در کنکور  کاهش استرس کنکور علائم و نشانه های استرس …

تپش قلب

راهکار هایی برای افزایش سلامتی بدن

روش هایی برای سلامتی بدن راهکار هایی برای افزایش سلامتی بدن ۹ نکته برای حفظ …

در مورد قهوه بیشتر بدانیم

قهوه: قَهوه نوعی نوشیدنی رایج است که از دانه‌های بوداده و آسیاب‌شدهٔ گیاه قهوه به …

خواص انار

روش کاشت و پرورش درخت انار

کاشت و پرورش درخت انار. روش کاشت و پرورش درخت انار کاشت درخت انار انار …

جو نام علمی Hordeum vulgare جو (گیاه)

خواص جو (گیاه) در تمامی کشور های دنیا جو نام علمی Hordeum vulgare جو (گیاه) جو نام علمی Hordeum …

کاشت انگور

کاشت انگور نحوه درست کشت درخت انگور کاشت انگور گیاهی بسیار قدیمی است که مصری‌ها پنج …

چرا باید ورزش کنیم؟

چرا باید ورزش کنیم؟ همه ما می دانیم ورزش یکی از مهم ترین کارهایی است …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *